Khoảng 30–50% trẻ từng sốt cao co giật sẽ bị lại ở những lần sốt sau. Bác sĩ Dũng chỉ ra 3 yếu tố khiến bé dễ tái phát và cách ba mẹ xử trí đúng khi con co giật.
Nhìn con co giật trong cơn sốt là một trong những khoảnh khắc đáng sợ nhất với ba mẹ. Tin tốt là phần lớn các cơn sốt cao co giật tự hết sau vài phút và không để lại di chứng. Bài viết này giúp ba mẹ biết bé có thể bị lại không, bé nào dễ bị lại hơn, và cần làm gì nếu cơn co giật xảy ra.
Tóm tắt nhanh
- Khoảng 30–50% trẻ đã từng sốt cao co giật sẽ bị co giật lại ở những lần sốt sau.
- Cơn tái phát thường xảy ra trong vòng 2 năm sau cơn đầu tiên.
- Bé dễ tái phát hơn nếu: bị cơn đầu trước 15 tháng tuổi, có ba mẹ hoặc anh chị em ruột từng bị, hoặc co giật ngay trong ngày đầu sốt.
- Khi bé co giật: đặt bé nằm nghiêng, không nhét gì vào miệng, tính giờ cơn giật và đưa bé đi khám ngay sau đó.
Sốt cao co giật là gì?
Sốt cao co giật là cơn co giật xảy ra khi trẻ bị sốt, thường gặp ở trẻ từ 6 tháng đến 5 tuổi. Đây là phản ứng của bộ não còn non nớt khi thân nhiệt tăng nhanh, không phải do bé bị bệnh ở não.
Trong cơn, bé có thể mất ý thức, mắt trợn ngược, tay chân giật hoặc co cứng, môi hơi tím. Đa số cơn kéo dài dưới 5 phút, sau đó bé mệt và ngủ li bì một lúc rồi tỉnh lại bình thường.
Bé có bị co giật lại không?
Theo bác sĩ Dũng, khi bé đã từng sốt cao co giật thì những lần sốt sau bé có khả năng bị co giật lại, chiếm khoảng 30 đến 50%. Cơn tái phát thường diễn ra trong vòng 2 năm sau cơn đầu tiên. Ví dụ, bé bị cơn đầu lúc 12 tháng tuổi thì đến 18, 24 hay 36 tháng, mỗi lần sốt bé vẫn có thể co giật lại.
Một điều ba mẹ cần lưu ý: nhiệt độ gây co giật ở lần sau có thể không giống lần đầu. Bé từng co giật ở 39,5°C vẫn có thể co giật ở mức sốt thấp hơn, nên ba mẹ đừng chỉ dựa vào con số trên nhiệt kế.
Ba yếu tố khiến bé dễ tái phát hơn
- Bé bị cơn đầu tiên khi dưới 15 tháng tuổi. Bé càng nhỏ ở lần đầu, nguy cơ bị lại càng cao.
- Gia đình có người từng bị. Ba mẹ hoặc anh chị em ruột của bé cũng từng sốt cao co giật.
- Co giật xảy ra sớm sau khi bắt đầu sốt. Nghĩa là bé vừa sốt, ngay ngày đầu tiên đã co giật.
Bé có càng nhiều yếu tố thì khả năng tái phát càng cao. Nếu bé có một hoặc nhiều yếu tố trên, ba mẹ hãy trao đổi với bác sĩ để được hướng dẫn cách theo dõi riêng cho bé.
Ba mẹ nên làm gì khi bé đang co giật?
- Giữ bình tĩnh và ở cạnh bé suốt cơn giật.
- Đặt bé nằm nghiêng trên mặt phẳng an toàn, tránh xa vật cứng, sắc nhọn. Nới lỏng quần áo ở cổ.
- Xem giờ khi cơn bắt đầu. Nếu được, nhờ người quay lại video để bác sĩ xem.
- Khi cơn đã dừng, đưa bé đến cơ sở y tế gần nhất để bác sĩ khám và tìm nguyên nhân gây sốt. Nếu cơn kéo dài trên 5 phút hoặc bé co giật nhiều cơn liên tiếp, gọi 115 ngay, không chờ cơn dừng.
Những điều không nên làm
- Nhét muỗng, đũa, ngón tay hay khăn vào miệng bé. Bé không nuốt lưỡi được như nhiều người lo, còn vật lạ có thể làm gãy răng, gây nghẹt thở.
- Giữ chặt hoặc ghì tay chân bé cho hết giật.
- Cho bé uống nước, uống thuốc hay sữa khi bé chưa tỉnh hẳn.
- Bấm huyệt, cạo gió, chà chanh, đổ dầu lên người bé.
Ba mẹ cũng nên biết: thuốc hạ sốt giúp bé dễ chịu hơn nhưng không ngăn được cơn co giật. Hãy dùng thuốc hạ sốt đúng liều bác sĩ đã dặn, không tăng liều hay dùng dày hơn vì lo bé co giật.
Ba mẹ thường hỏi
Với các cơn ngắn, tự hết, phần lớn trẻ phát triển và học tập bình thường như các bạn. Tuy vậy, mỗi lần bé co giật vẫn cần được bác sĩ khám để loại trừ nguyên nhân khác.
Không. Sốt cao co giật khác với động kinh. Phần lớn trẻ sẽ hết hẳn khi lớn hơn, thường sau 5 tuổi. Bác sĩ sẽ cho biết bé có cần theo dõi thêm hay không.
Hạ sốt giúp bé dễ chịu nhưng không ngăn được cơn co giật. Điều quan trọng hơn là ba mẹ biết cách xử trí đúng khi cơn xảy ra và đưa bé đi khám kịp thời.
Đa số trẻ không cần. Bác sĩ sẽ cân nhắc dựa trên từng trường hợp cụ thể, vì vậy ba mẹ đừng tự mua thuốc cho bé.