Hăm tã rất hay gặp và phần lớn tự khỏi nếu chăm sóc đúng. Bác sĩ Dũng giải thích vì sao bé bị hăm, cách giữ da vùng tã khô thoáng và dấu hiệu cần đưa bé đi khám.
Vùng mông của bé bỗng đỏ ửng, bé quấy khóc mỗi lần thay tã: đó thường là hăm tã. Hăm tã rất hay gặp và phần lớn sẽ tự khỏi nếu ba mẹ chăm sóc đúng cách. Bài viết này giúp ba mẹ hiểu vì sao bé bị hăm, nhận biết mức độ nặng nhẹ và biết khi nào cần đưa bé đi khám.
Tóm tắt nhanh
- Hăm tã (viêm da vùng tã lót) rất hay gặp ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, nhiều nhất ở bé 9–12 tháng tuổi.
- Nguyên nhân thường gặp nhất là da bị kích ứng do phân và nước tiểu.
- Nguyên tắc chăm sóc: giữ da vùng tã khô thoáng, thay tã thường xuyên, thoa kem dưỡng sau khi vệ sinh.
- Thuốc kháng viêm, kháng sinh, kháng nấm chỉ dùng khi bác sĩ chỉ định.
Hăm tã là gì?
Hăm tã, hay còn gọi là viêm da vùng tã lót, là tình trạng da bị viêm ở những chỗ tiếp xúc với tã: mông, bẹn, vùng cơ quan sinh dục và vùng bụng dưới. Bệnh rất hay gặp ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, đặc biệt là trẻ từ 9 đến 12 tháng tuổi.
Tin vui là hầu hết các trường hợp hăm tã đều tự khỏi sau một thời gian chăm sóc đúng cách.
Vì sao bé bị hăm tã?
Theo bác sĩ Dũng, có 2 nhóm nguyên nhân chính.
1. Hăm tã liên quan trực tiếp đến tã lót
- Kích ứng do phân và nước tiểu. Đây là nguyên nhân thường gặp nhất. Da non của bé tiếp xúc lâu với chất thải sẽ đỏ và rát.
- Dị ứng với chất liệu trong tã, gây viêm da ở đúng vùng tã lót.
- Vùng quấn tã bị ẩm ướt trong thời gian dài, khiến da dễ nhiễm nấm, nhiễm trùng.
2. Hăm tã không liên quan đến tã lót
Đôi khi viêm da vùng quấn tã chỉ là một triệu chứng của bệnh da khác, như viêm da tiết bã, viêm da cơ địa hoặc bệnh ghẻ. Những trường hợp này cần bác sĩ khám để điều trị đúng bệnh gốc, chăm sóc tã thôi sẽ không đủ.
Dấu hiệu nhận biết
Hăm tã có thể từ nhẹ đến nặng:
- Nhẹ: da vùng tã đỏ nhẹ, bé hơi khó chịu khi thay tã.
- Vừa: da đỏ rõ, sưng, sờ thấy nóng, bé đau và quấy khóc nhiều.
- Nặng: da bị bong tróc, rỉ nước, có thể trầy loét.
Ba mẹ chăm sóc bé thế nào?
Nguyên tắc quan trọng nhất là giữ cho da vùng quấn tã luôn khô thoáng.
- Thay tã thường xuyên, thay ngay khi bé đi tiêu. Nếu được, mỗi ngày ba mẹ để bé không mặc tã một lúc cho da thoáng.
- Vệ sinh nhẹ nhàng bằng nước ấm và khăn mềm, sau đó thấm khô, không chà xát.
- Thoa một lớp kem dưỡng da sau khi vệ sinh xong. Kem dưỡng giúp làn da đang viêm của bé mau phục hồi.
- Mặc tã vừa vặn, không quá chặt để da được thông thoáng.
Những điều không nên làm
- Tự mua thuốc kháng viêm, kháng sinh hay kháng nấm bôi cho bé. Các thuốc này chỉ dùng khi được bác sĩ chỉ định.
- Dùng khăn ướt có cồn, có hương liệu lên vùng da đang đỏ rát.
- Rắc phấn rôm vào vùng tã. Bột có thể vón cục, giữ ẩm và bé có thể hít phải.
- Đắp lá hay bôi các bài thuốc dân gian lên vùng da đang viêm, trầy.
Khi nào cần đưa bé đi khám?
- Chăm sóc đúng cách 2–3 ngày mà vùng hăm không đỡ hoặc lan rộng hơn.
- Da có mụn nước, mụn mủ, vảy vàng, trầy loét hoặc chảy máu.
- Vùng da đỏ lan ra ngoài vùng quấn tã, hoặc bé ngứa nhiều về đêm.
- Bé bị hăm kèm sốt.
Ba mẹ thường hỏi
Nếu nghi bé dị ứng với chất liệu tã, ba mẹ có thể thử đổi loại tã và theo dõi vài ngày. Quan trọng hơn loại tã là thay tã đủ thường xuyên và giữ da khô thoáng.
Hăm tã do kích ứng thì không lây. Tuy nhiên, nếu vùng da viêm là triệu chứng của bệnh khác như ghẻ thì có thể lây cho người trong nhà, nên bé cần được bác sĩ khám.
Kem dưỡng, kem bảo vệ da thông thường có thể dùng sau khi vệ sinh. Riêng các loại kem có thuốc như kháng viêm, kháng sinh, kháng nấm thì ba mẹ đừng tự dùng, hãy để bác sĩ khám và chỉ định.
Hăm nhẹ thường đỡ rõ sau vài ngày chăm sóc đúng cách. Nếu sau 2–3 ngày không đỡ, ba mẹ nên đưa bé đi khám để tìm nguyên nhân khác.